Het woord 'halal' komt uit het Arabisch en betekent in het Nederlands 'toegestaan' of 'geoorloofd'. Onder halal verstaat men dus alle levenswijzen, handelingen en voedingsmiddelen die volgens de islamitische wet zijn toegestaan. Het tegenovergestelde van 'halal' is 'haram', wat in het Nederlands 'verboden' betekent. Zo is bijvoorbeeld de consumptie van varkensvlees en ook varkensgelatine in snoep voor moslims haram, dus verboden (snoep zonder varkensgelatine dat voor moslims is toegestaan, vindt u hier).  Welke handelingen en voedingsmiddelen voor moslims halal (toegestaan) en haram (verboden) zijn, blijkt uit de geschriften van de Koran en de levenswijze van de profeet Mohammed (s).  

Halal en haram zijn twee principes die betrekking hebben op het hele menselijke (samen)leven. Het betreft alles wat bij het leven hoort. Rechten tussen mensen, familie- en burenrelaties, de behandeling van dieren, de omgang met het milieu, maar ook financiën en bankieren zijn, net als het thema voeding, slechts enkele voorbeelden die door het halal-haram-principe worden geregeld.

Halal vlees en het concept van islamitisch slachten

Bij het bekijken van halal-haram-classificaties krijgt vlees vaak de meeste aandacht. Om een bepaald soort vlees of een vleesproduct als halal (Welke voedingsmiddelen zijn halal?) te kunnen classificeren, speelt niet alleen de keuze van het dier een belangrijke rol, maar ook de manier waarop het slachten wordt voorbereid en uitgevoerd en de verwerking van verschillende vleesproducten. In dit artikel wordt nader ingegaan op de voorbereiding, de voorwaarden en de uitvoering van het slachten.

Is islamitisch slachten hetzelfde als koosjer slachten?

In het Duits is het gebruikelijk geworden om voor de islamitische slachtmethode de uit het jodendom bekende term 'schächten' te gebruiken. In principe zijn er grote overeenkomsten met het concept van 'koosjer', maar om misverstanden en inhoudelijke overlappingen te voorkomen, maken sommige certificeringsinstanties een onderscheid en vatten ze de 'islamitische regels' samen onder de naam 'islamitisch slachten'.

De regels voor islamitisch slachten - een leidraad

Net als voor toegestane (halal) en verboden (haram) voedingsmiddelen zijn er ook richtlijnen van certificeringsinstanties voor het slachten zelf. Deze zijn gebaseerd op de Koran, de Sunnah van de profeet Mohammed (s) en talrijke juridische adviezen en houden rekening met de geografische omstandigheden en technologische mogelijkheden in het tijdperk van industriële normen en geautomatiseerde processen. Volgens de volgende richtlijnen van de Europese Halal Certificeringsinstantie

• mogen uitsluitend toegestane (halal) dieren worden geslacht (dus geen varkensvlees).
• moet de persoon die het slachten uitvoert moslim zijn.
• moet het geslachte dier tijdens het slachtenin levenzijn.
• verdovingsmethoden mogen worden gebruikt om pijn en lijden te voorkomen* (meer informatie over dit punt vindt u verderop). 
• Het dier mag echter niet door verdoving of anderszins zijn gestorven vóór de beslissende snede.
• moet worden geslacht in de naam van Allah.
• het dier mag onder geen enkele omstandigheid worden gekweld of worden blootgesteld aan stress en/of lijden.
• moet een eventueel transport naar het slachthuis zo voorzichtig mogelijk verlopen.
• De slachtmessen moeten zo scherp mogelijk zijn om een snelle, zuivere snede te kunnen maken.
• Het is ongewenst om tijdens het slachten de nek van het dier te breken.
• moet het dier volledig leeggebloed zijn. 

Het islamitische slachten volgens halal-criteria is voltooid wanneer de luchtpijp en de slokdarm, evenals beide slagaders onder de strottenhoofd snel zijn doorgesneden. Daarbij moeten ten minste drie van de vier genoemde plaatsen worden doorgesneden.

In principe kan men zich aan het volgende principe houden:

Bij het houden, vervoeren, voorbereiden, slachten en nabewerken moet ervoor worden gezorgd dat het dier als schepsel van God wordt gerespecteerd en waardig wordt behandeld.

De profeet Mohammed (s) onderstreept deze uitspraak met de volgende overlevering:

"Wie (tegenover levende wezens) genadeloos handelt, zal (van Allah ta'ala) geen genade ontvangen."¹

De overlevering van de profeet Mohammed (s) maakt eens te meer duidelijk dat de vraag naar halal niet alleen betrekking heeft op de keuze van het dier en de slachttechniek, maar ook een diervriendelijke en soortgerichte behandeling vereist.

Halal is een universeel concept dat een breed spectrum bestrijkt, van het houden van dieren tot de verwerking tot producten. Aangezien het idee van halal zo'n diepgaand en breed gebied bestrijkt, zal het volgende artikel alle belangrijke aspecten vanhet productie- en verwerkingsprocesvanhalalvoedingbelichten.

Opmerking over verdovingsprocedures