Welke snoepjes zijn halal? Een begrijpelijke uitleg

Als moslim in Duitsland sta je vaak voor de uitdaging om te bepalen of snoepjes halal zijn, dus toegestaan volgens de islamitische wet, of niet. In dit artikel wordt op begrijpelijke wijze uitgelegd welke voedingsadditieven in snoepjes verboden (haram) zijn voor moslims. Zo kunnen ouders te weten komen welke snoepjes moslimkinderen mogen eten, bijvoorbeeld om een verjaardagsfeestje te organiseren. 

In principe geldt dat in de islam alles is toegestaan (halal) wat niet expliciet verboden is (haram). Welke ingrediënten in snoepgoed zijn expliciet verboden en mogen dus niet door moslims worden geconsumeerd? Een overzicht:

• varkensgelatine
• Karmijn (E120)
• Schellak (E904)
• Cysteïne (E920/921)
• Ethanol alcohol
• kruisbesmetting

Varkensgelatine – het bindmiddel voor snoepgoed

Gelatine wordt gebruikt bij de productie van snoep om te geleren en een bepaalde textuur te verkrijgen, en als bindmiddel. Gelatine wordt gemaakt door botten, huiden, pezen, kraakbeen en ligamenten van dieren uit te koken. In Europa is 80 % van de eetbare gelatine afkomstig van varkens en wordt dus gebruikt in snoepgoed. Dit is problematisch voor moslims, omdat de koran het eten van varkensvlees uitdrukkelijk verbiedt. In soera 5, vers staat hierover:

"Verboden is voor jullie (het eten van) gestorven dieren, bloed, varkensvlees en datgene waarover een andere (naam) dan Allah is aangeroepen, en (het eten van) verstikte, gedode, ter dood gegooide of gestoten dieren, en datgene wat door een wild dier is verscheurd – ..."

Als alternatief kan rundgelatine worden gebruikt in snoepgoed. Rundgelatine is echter alleen geschikt voor moslims als de gelatine afkomstig is van runderen die volgens islamitische voorschriften zijn geslacht.

Een ander alternatief zijn snoepjes die helemaal geen gelatine bevatten. Waarom veganistische snoepjes echter niet automatisch halal hoeven te zijn, leggen we uit in dit artikel.

Karmijn (E120) – de kleurstof uit luizen  

Karmijn is een levensmiddelenadditief en wordt verkregen door het drogen en koken van luizen. De vrouwelijke luizen die hiervoor worden gebruikt, komen uit Midden-Amerika en worden cochenille-schildluizen genoemd. Karmijn wordt in snoep gebruikt als rode kleurstof. Hierbij moet worden vermeld dat karmijn de enige kleurstof van dierlijke oorsprong is. Karmijn wordt ook wel 'echt karmijn', karmijnzuur of cochenille genoemd. Onder geleerden is het omstreden of karmijn halal of haram is. Vanwege de onduidelijke kwestie en de daarmee gepaard gaande onzekerheid wijzen wij de consumptie van karmijn af.

Schellak (E904) – de uitwerpselen van de lakschildluis

Schellak is een uitwerpsel van de lakschildluis, die voorkomt in Midden-Amerika. De consistentie van schellak doet denken aan hars. De vrouwelijke lakschildluis voedt zich met het sap van bomen en planten. Dit sap verandert in het lichaam van de luis in lak. Uit deze lak vormt de luis een beschermende schil voor haar eitjes, totdat de jongen uit het ei komen en zich uit de laklaag booren. De uitscheiding van de luis, schellak genaamd, wordt van de bomen gekrabd, gekookt en verwerkt tot de levensmiddelenadditief E904 schellak. Schellak (E904) wordt in snoepjes gebruikt als coatingmiddel om glans en binding mogelijk te maken.

De classificatie van schellak als haram of halal is omstreden onder geleerden. De geleerden die schellak als haram classificeren, rechtvaardigen dit met het verbod op het eten van uitwerpselen.

Weer andere geleerden classificeren schellak als halal. Zo zeggen de geleerden van de Al-Azhar Universiteit in Caïro dat de winning van schellak gelijk is aan de winning van honing, waarbij het sap van de bijen wordt omgezet in honing.

Cysteïne (E920/E921) – bevat soms varkensharen

Cysteïne is een levensmiddelenadditief en wordt vaak cystine, L-cysteïne of L-cystine genoemd. Cysteïne kan synthetisch worden verkregen of uit keratine worden gewonnen. De voor cysteïne benodigde keratine kan worden gewonnen uit hoorns, veren, haren of varkensharen. De EU heeft in 2011 het gebruik van mensenhaar voor de winning van keratine of cysteïne verboden. 

Cysteïne wordt gebruikt om het gluten in meel af te breken. Hierdoor kan het deeg gemakkelijker worden gekneed. Bovendien kleeft het deeg hierdoor niet aan de machines en verloopt de productie sneller. Cysteïne kan dus voorkomen in brood, broodjes en verschillende soorten deegwaren. Aangezien cysteïne niet noodzakelijkerwijs altijd varkensharen hoeft te bevatten, moet u bij de fabrikant nader informeren naar het productieproces als cysteïne (E920/E921) in de ingrediëntenlijst wordt vermeld.

Ethanol – alcohol in aroma's

Om levensmiddelen zoals snoep een bepaalde geur of smaak te geven, worden in de levensmiddelenindustrie aroma's gebruikt. Vaak bevatten deze aroma's ethanol of alcohol als draagstof.

Kruisbesmetting – verontreiniging door vermenging van sporen

Ook als snoepjes geen van de bovengenoemde ingrediënten bevatten, bestaat het risico dat ze niet als halal worden beschouwd als er sprake is van kruisbesmetting. Bij kruisbesmetting kunnen snoepjes worden geproduceerd in industriële fabrieken waar ook niet-halal producten (die bijvoorbeeld varkensvlees bevatten) worden geproduceerd. Hierdoor komen er "niet-halal" sporen op de snoepjes terecht, waardoor de snoepjes niet als "halal" kunnen worden geclassificeerd.

 Hier kunt u halal snoep kopen.